على گيلانى
32
مجربات حكيم على گيلانى ( فارسى )
بر طرف شد و اسهال نيز تخفيف يافت اختصار كرديم به آنكه تقويت كنيم پس نيم درم ياقوتى معتدل و نيم درم ياقوتى سرد مخلوط كرده مىداديم كه بتجربه معلوم بود كه قبض مىكند و غذا مزوره ماش و برنج بود يك هفته بر همين منوال بعد از خون كشيدن سلوك كرده شد مريض صحت يافت و اين از جمله نوادر معالجات است علاج زحير بگيرند تخم ريحان و تخم مر و تخم لسان الحمل بزرقطونا تخم تره تيزك خردل خشخاش از مجموعه يك مثقال تا دو مثقال بريان كرده و غير آن نافع است پيچش و مغص را بتخصيص بلغمى مزاج را چهار تخم را اول فرداً و مجموعاً براى امتحان در اسهالات بايد داد اگر زود دفع شود در مجارى امعا ماده ساده هست و الا نيست تخم ريحان تنها در گلاب نيمگرم بخورند اسهالى را كه از حدت ادويهء گرم باشد نفع مىكند يكى از اطفال اهل دولت را اسهال دموى عظيم حادث شد بسبب كثرت ادويهء حاره كه خورانده بود و علاج به نيلوفر و بنفشه و عناب و لعاب چهار تخم كرديم اگر احيانا اندكى قابض داده مىشد آن روز مرض اشتداد مىكرد و در آخر به همان لعاب به زور اكتفا كرديم و روز آخر به زور را بريان كرده لعاب آن داديم و غذا دوغ بود به اندك برنج ساده دستور ببايد دانست كه در زمان ما بسيارى از مردم به افيون و افيونيات معتاد مىشوند چون اسهال پيدا مىكنند مىميرند و خلق در علاج افيونى مايوس مطلقاند و علاج چند استخراج كرديم چندى را كه زياده از دو مثقال سه مثقال معتاد بودهاند علاج كردهايم اول زنى بود از اشراف كه اسهال دم پيدا كرده بود و قبل ازين چند سال ترياق فاروق بنا بر خطاء طبيب بسيار خورده بود چون تفرس بر حدت و لذع اخلاط بدن او كرديم شيرهء تخم خيارين فرموديم با بزرقطونا بتكرار از دو سه مرتبه شفا يافت و افيون هر روز